Melken
Melk is een van de belangrijkste dierlijke producten voor menselijke consumptie. Van de melkveehouderij wordt een hoge kwaliteit melk, in de samenstelling die voldoet aan de vraag van de consument, verwacht.
Tijdens de laatste decennia heeft de melkproductie in veel werelddelen een revolutie ondergaan, een revolutie die nog steeds gaande is. De melk wordt geproduceerd door minder, maar tegelijkertijd meer producerende koeien. Structurele veranderingen hebben een vermindering in het aantal melkveehouderijen veroorzaakt, terwijl de bedrijven in grootte zijn toegenomen en steeds meer gebruik zijn gaan maken van hoogstaande technologieën. Deze technologie is een alledaags gebruiksmiddel geworden voor de veehouder.
De grote vooruitgangen in de melkproductie zijn te danken aan de interactie tussen afzonderlijke voordelen van de verschillende disciplines. Genetische vooruitgang heeft geresulteerd in een verhoogde productie van ongeveer 4.000 liter 30 jaar geleden tot een huidige gemiddelde productie tussen de 7.000 en 12.000 kg melk. De toegenomen kennis met betrekking tot het belang van het juiste management en de juiste voeding voor optimale melkproductie, heeft eveneens een belangrijke bijdrage geleverd.
Het melken staat centraal bij het melkveemanagement om de productiecapaciteit en de melkkwaliteit te optimaliseren. Melken is niet alleen een handeling waarbij melk via de spenen wordt gewonnen, het is ook een proces waarbij veel fysiologische mechanismen in het lichaam van een koe worden geactiveerd. Deze gebeurtenissen hebben invloed op de regelmechanismen voor productiecapaciteit, melksamenstelling, voeropname en het gedrag van het dier. De mogelijkheid om interactie te hebben met de natuur van de koe om zo kwaliteitsmelk te produceren in een optimale hoeveelheid, kan deels door de melktechniek en de melkroutine worden gerealiseerd. Ook geeft het melken de veehouder de gelegenheid om de koeien te controleren en te observeren.
Het doel van dit hoofdstuk is de lezer bekend te maken met het complexe en tegelijkertijd fascinerende onderwerp melken. We zullen vanuit een fysiologisch oogpunt leren begrijpen hoe een lacterend dier functioneert en we zullen zien hoe de techniek erin geslaagd is om tegemoet te komen aan de natuurlijke behoeften van de koe.